İlişkide Aynı Hataları Tekrarlamak: Örüntüyü Kırma Rehberi

İlişkide aynı hataları tekrarlamak neden olur?

İlişkide aynı hataları tekrarlamak çoğu zaman tanıdık olanın güvenli gibi gelmesinden kaynaklanır. Çocuklukta öğrendiğimiz sevgi ve bağlanma biçimleri, yetişkinlikte kimi seçtiğimizi ve çatışmada nasıl davrandığımızı sessizce yönlendirir. Bu bir kader değildir; fark edildiğinde değiştirilebilen bir örüntüdür.

"Neden hep aynı tip insana çekiliyorum?" ya da "Her ilişkide aynı noktada tıkanıyorum" cümlelerini görüşmelerimde sık duyarım. Bu cümleleri kuran kişiler genellikle kendini suçlar ve bir şeylerin "bozuk" olduğunu düşünür. Oysa tekrar eden örüntüler, insan zihninin çok doğal bir işleyişidir.

Bu yazıda ilişkide aynı hataları tekrarlamak konusunu üç açıdan ele alıyorum: Bu döngü neden ortaya çıkar, hangi işaretlerle kendini gösterir ve onu kırmak için hangi adımları atabilirsiniz? İlişki sorunlarına daha genel bir bakış için ilişki sorunları sayfasına da göz atabilirsiniz.

Tekrarlama zorlantısı nedir?

Tekrarlama zorlantısı, kişinin geçmişte yaşadığı acı verici bir deneyimi farkında olmadan yeniden yaşayacağı durumlara yönelmesidir. Bu kavram ilk olarak psikanalitik kuramda tanımlandı. Bugün ise daha geniş bir anlamda, tanıdık ilişki kalıplarını tekrar etme eğilimini anlatmak için kullanılıyor.

Örneğin çocukken duygusal olarak ulaşılamaz bir ebeveyni olan biri, yetişkinlikte de mesafeli partnerlere çekilebilir. Bu durumda kişi farkında olmadan eski bir hikâyeyi yeniden yazmaya çalışır: "Bu sefer onu bana yaklaştırabilirsem, eskiden alamadığım sevgiyi alırım." Ancak çoğu zaman hikâye aynı sonla biter.

Bu eğilim bir zayıflık değildir. Zihin, bilinmeyen bir durum yerine tanıdık bir durumu tercih eder; çünkü tanıdık olanın kurallarını bilir. Acı verici olsa bile tanıdık, belirsizlikten daha az korkutucu gelebilir.

Öte yandan her tekrar bir zorlantı değildir. Bazen yalnızca benzer ilgi alanlarına sahip insanlarla tanışırız ya da aynı sosyal çevrede kalırız. Bu nedenle tekrarı değerlendirirken, sizi her seferinde benzer bir acıya götürüp götürmediğine bakmak gerekir.

Gerçekten hep aynı kişiyi mi seçiyoruz?

Her zaman aynı kişiyi seçmeyiz, ama çoğu zaman aynı duyguyu uyandıran kişilere yöneliriz. Partnerlerinizin dış görünüşü, mesleği ya da yaşı farklı olabilir. Yine de ilişkiye başladıktan bir süre sonra kendinizi tanıdık bir duygunun içinde bulursunuz: görülmemek, yetersiz hissetmek ya da sürekli çaba göstermek zorunda kalmak gibi.

Bu duygular, kişinin çocukluktan getirdiği "ilişki haritasıyla" ilgilidir. Bu harita, sevginin nasıl kazanıldığına, çatışmanın nasıl çözüldüğüne ve yakınlığın ne kadar güvenli olduğuna dair beklentiler içerir. Yeni tanıştığınız biri bu haritaya uyduğunda, ona karşı güçlü bir çekim hissedebilirsiniz.

Ayrıca örüntü yalnızca partner seçiminde değil, ilişki içindeki davranışlarda da kendini gösterir. Örneğin her tartışmada geri çekilmek, her yakınlaşmada uzaklaşmak ya da sürekli karşı tarafı memnun etmeye çalışmak da tekrar eden davranışlardır. Yani değişim, yalnızca "doğru kişiyi bulmak" değil, kendi tepkilerinizi de tanımaktır.

Bu bakış açısı umut vericidir. Çünkü partneri değiştiremeseniz bile kendi tepkilerinizi değiştirebilirsiniz.

Tanıdık olan neden güven verir?

Tanıdık olan güven verir, çünkü zihin öngörülebilir durumları daha az tehlikeli olarak değerlendirir. Bir ilişkide karşı tarafın nasıl davranacağını önceden tahmin edebilmek, o davranış acı verici olsa bile, belirsizlikten daha kolay gelebilir. Bu yüzden insanlar bazen sağlıklı ama yabancı bir ilişki yerine, yıpratıcı ama tanıdık bir ilişkide kalmayı seçer.

Bunu bir örnekle açalım. Örnek senaryo: Çocukluğunda sevgiyi ancak başarı gösterdiğinde gören biri, yetişkinlikte ilgisini yalnızca kendini kanıtladığında gösteren bir partnere çekilebilir. Sürekli ilgi gösteren, koşulsuz destek veren bir partner ise ona ilk başta "sıkıcı" ya da "fazla iyi" gelebilir. Çünkü bu sevgi biçimi, onun haritasında yer almaz.

Bu durum, sağlıklı ilişkilerin neden bazen yabancı ve rahatsız edici geldiğini de açıklar. Sakin ve tutarlı bir ilişki, iniş çıkışlarla dolu bir ilişkiye alışmış biri için heyecansız görünebilir. Oysa o "heyecan" çoğu zaman kaygının ta kendisidir.

• Kaygıyı heyecanla karıştırmak, yıpratıcı ilişkileri çekici gösterebilir.
• Tutarlılığı sıkıcılıkla karıştırmak, sağlıklı ilişkilerden uzaklaştırabilir.
• Belirsizliği tutku sanmak, sürekli bir bekleme hâline yol açabilir.

Bu ayrımları fark etmek zaman alır. Ancak her fark ediş, seçimlerinizi biraz daha bilinçli hâle getirir.

Bağlanma stili seçimlerinizi nasıl etkiler?

Bağlanma stili, yakın ilişkilerde güven, yakınlık ve ayrılığa nasıl tepki verdiğinizi belirleyen bir eğilimdir. Bu eğilim büyük ölçüde çocukluktaki bakım deneyimleriyle şekillenir. Yetişkin ilişkilerinde bağlanma üzerine yapılan hakemli araştırmalar, bu eğilimlerin romantik ilişkilerde de kendini gösterdiğini ortaya koymuştur.

Bu tablo bir etiket listesi değildir. Çoğu insan bu eğilimlerin birden fazlasını farklı ilişkilerde ya da farklı dönemlerde gösterebilir. Yine de kendinizi bir satırda tanıyorsanız, bu bilgi döngüyü anlamanıza yardım edebilir.

Örneğin kaygılı eğilimi olan biri ile kaçıngan eğilimi olan birinin ilişkisinde sık rastlanan bir dans vardır. Biri yaklaştıkça diğeri uzaklaşır, uzaklaştıkça diğeri daha çok yaklaşır. Bu dans, iki tarafın da eski korkularını besler ve tekrar eden kavgalara yol açar.

Bağlanma stili zamanla değişebilir mi?

Evet, bağlanma stili zamanla değişebilir. Çocukluktaki deneyimler güçlü bir başlangıç noktası olsa da yetişkinlikteki ilişkiler, kişisel farkındalık ve destekleyici deneyimler bu eğilimleri dönüştürebilir. Bağlanmanın bebeklikten yetişkinliğe istikrarını inceleyen bir meta analiz, bu eğilimlerin orta düzeyde sürekli olduğunu ama değişime de açık olduğunu göstermiştir.

Bu bulgu çok önemlidir. Çünkü "Ben böyleyim, değişmem" düşüncesi, değişimin önündeki en büyük engellerden biridir. Bağlanma stili bir kader değil, bir eğilimdir. Eğilimler ise yeni deneyimlerle esneyebilir.

Değişimi destekleyen bazı deneyimler şunlardır:

• Güvenli ve tutarlı bir partnerle uzun süreli bir ilişki
• Kendi duygularını ve ihtiyaçlarını tanımaya yönelik çalışmalar
• Güvenilir arkadaşlıklar ve destekleyici bir sosyal çevre
• Psikolojik danışmanlık sürecinde kurulan güvenli bir ilişki

Bu süreçte "kazanılmış güvenli bağlanma" kavramı da sıkça geçer. Bu kavram, çocuklukta güvenli bağlanma deneyimi yaşamamış birinin yetişkinlikte güvenli bir bağlanma biçimi geliştirebileceğini anlatır. Dolayısıyla geçmişiniz sizi şekillendirmiş olabilir, ama geleceğinizi tek başına belirlemez.

İlişkide aynı hataları tekrarlamak hangi işaretlerle kendini gösterir?

İlişkide aynı hataları tekrarlamak, farklı partnerlerle benzer duyguları ve benzer bitişleri yaşamakla kendini gösterir. Bu işaretleri fark etmek, örüntüyü görmenin ilk adımıdır. Aşağıdaki maddelerden birkaçında kendinizi tanıyorsanız, bu bir suçlama değil, yalnızca bir ipucudur.

• İlişkileriniz benzer bir aşamada, örneğin altıncı ayda, tıkanıyor.
• Partnerlerinizin çoğu duygusal olarak ulaşılmaz ya da mesafeli.
• İlk zamanlardaki yoğun çekim, kısa sürede kaygıya dönüşüyor.
• Sürekli karşı tarafı memnun etmeye çalışıyor ve kendi ihtiyaçlarınızı erteliyorsunuz.
• Kırmızı bayrakları görüyorsunuz ama "bu sefer farklı olacak" diyorsunuz.
• Sağlıklı ve ilgili partnerler size sıkıcı geliyor.
• Tartışmalarda hep aynı rolü üstleniyorsunuz: ya peşinden koşan ya da kaçan.
• Ayrılıktan sonra kısa sürede benzer biriyle yeni bir ilişkiye başlıyorsunuz.

Bu işaretler tek başına bir sorun anlamına gelmez. Ancak birkaç işaret birlikte ve farklı ilişkilerde tekrar ediyorsa, aradaki ortak noktaya bakmak faydalı olur.

Bazı durumlarda tekrar eden örüntü, manipülatif davranışların olduğu ilişkilere çekilmek biçiminde de görülebilir. Bu konuda ilişkide narsisistik davranış örüntüleri yazısı size yol gösterebilir.

"Tanıdık" ile "doğru" arasındaki farkı nasıl anlarsınız?

Tanıdık ile doğru arasındaki farkı, ilişkinin size kendinizi nasıl hissettirdiğine bakarak anlayabilirsiniz. Tanıdık bir ilişki ilk anda güçlü bir çekim yaratır ama zamanla kaygı ve yorgunluk getirir. Doğru bir ilişki ise ilk anda daha sakin gelebilir ama zamanla güven ve huzur verir.

Kendinize şu soruları sorabilirsiniz:

• Bu kişinin yanında kendim gibi davranabiliyor muyum?
• İhtiyaçlarımı söylediğimde dinleniyor muyum, yoksa geri adım atmam mı bekleniyor?
• Bu ilişkide sürekli bir şeyi kanıtlamaya çalışıyor muyum?
• Karşımdakinin davranışları tutarlı mı, yoksa sürekli tahmin etmeye mi çalışıyorum?
• Bu ilişki bana eski bir acıyı mı hatırlatıyor, yoksa yeni bir deneyim mi sunuyor?

Verdiğiniz cevaplar, çekimin kaynağını anlamanıza yardım eder. Örneğin "Sürekli onun ne düşündüğünü tahmin etmeye çalışıyorum" diyorsanız, bu çekimin altında kaygı yatıyor olabilir.

Ayrıca bedeninizin verdiği sinyallere de dikkat edin. Bir kişinin yanında sürekli gergin, tetikte ya da huzursuzsanız, zihniniz "aşk" dese bile bedeniniz başka bir şey söylüyor olabilir. Bu sinyalleri ciddiye almak, tanıdık ile doğruyu ayırt etmenin önemli bir yoludur.

Kendi payınızı görmek neden önemlidir?

Kendi payınızı görmek önemlidir, çünkü değiştirebileceğiniz tek şey kendi davranışlarınızdır. İlişkideki sorunların tamamını karşı tarafa yüklemek ilk anda rahatlatıcı gelebilir. Ancak bu bakış açısı, bir sonraki ilişkide de aynı döngüyü yaşamanıza yol açabilir.

Kendi payınızı görmek, kendinizi suçlamak anlamına gelmez. Örneğin yıpratıcı bir ilişkide karşı tarafın davranışlarından siz sorumlu değilsiniz. Ancak o ilişkide neden bu kadar uzun kaldığınızı, hangi işaretleri görmezden geldiğinizi ya da hangi ihtiyacınızı karşılamaya çalıştığınızı anlamak, sizi güçlendirir.

• Hangi davranışı sürekli tekrar ediyorum?
• Bu davranışla neyi korumaya ya da kazanmaya çalışıyorum?
• Çatışmada en sık hangi tepkiyi veriyorum: susmak, bağırmak, kaçmak ya da boyun eğmek?
• Hangi korkum bu davranışı tetikliyor?

Bu sorular, sizi pasif bir kurban olmaktan çıkarıp değişimin öznesi hâline getirir. Örneğin sürekli onay arayan biri, bu ihtiyacın kökenini anladığında farklı seçimler yapmaya başlayabilir. Bu konuyu onaylanma ihtiyacının kökenleri yazısında daha ayrıntılı ele aldım.

İlişkide aynı hataları tekrarlamak döngüsünü kırmaya nereden başlamalı?

İlişkide aynı hataları tekrarlamak döngüsünü kırmaya, önce örüntüyü görünür hâle getirerek başlamak gerekir. Görmediğiniz bir şeyi değiştiremezsiniz. Bu yüzden ilk adımlar, geçmiş ilişkilerinize meraklı ve yargısız bir gözle bakmayı içerir.

1. Sakin bir zaman ayırın ve geçmiş ilişkilerinizi düşünün.
2. Her ilişki için başlangıçta sizi neyin çektiğini yazın.
3. İlişkinin hangi noktada zorlaşmaya başladığını not edin.
4. Bu zorlanmada sizin ne hissettiğinizi ve nasıl davrandığınızı yazın.
5. İlişkinin nasıl bittiğini ve bitişten sonra ne hissettiğinizi ekleyin.
6. Tüm ilişkilere birlikte bakın ve ortak noktaları işaretleyin.

Bu çalışma bazen zorlayıcı duyguları uyandırabilir. Eski bir acıyı hatırlamak, kırgınlık ya da utanç gibi duyguları yeniden canlandırabilir. Bu yüzden kendinize nazik davranın ve gerekirse çalışmayı birkaç güne yayın.

Ayrıca bu çalışmayı yazılı yapmak önemlidir. Düşünceler zihnimizde dolaşırken birbirine karışır; kâğıda döküldüğünde ise örüntüler daha net görünür hâle gelir. Örneğin üç farklı ilişkide de "kendimi yetersiz hissettim" yazdıysanız, bu ortak duygu sizin için önemli bir ipucudur.

Geçmiş ilişkilerin ortak paydası nasıl bulunur?

Geçmiş ilişkilerin ortak paydasını bulmak için davranışlara değil, duygulara ve ihtiyaçlara bakmak gerekir. Partnerleriniz birbirinden çok farklı görünebilir. Ancak her ilişkide benzer bir duyguyu yaşamış olabilirsiniz. Ortak payda çoğu zaman bu duygudadır.

Ortak paydayı bulmak için şu başlıklara bakabilirsiniz:

• Çekim noktası: İlişkinin başında sizi en çok ne etkiledi? Gizem mi, ilgi mi, güç mü?
• İlk kırılma: İlk hayal kırıklığını ne zaman ve nasıl yaşadınız?
• Sizin rolünüz: İlişkide daha çok veren mi, bekleyen mi, kontrol eden mi oldunuz?
• Tekrar eden kavga: En sık hangi konuda tartıştınız?
• Bitiş biçimi: İlişkiler nasıl sona erdi? Kim bitirdi, nasıl bitti?

Bu başlıklara verdiğiniz cevaplarda benzerlikler görebilirsiniz. Örneğin her ilişkide "daha çok veren" taraf olduğunuzu ve sonunda tükendiğinizi fark edebilirsiniz. Bu fark ediş, bir sonraki ilişkide sınırlarınızı daha erken belirlemenize yardım eder.

Bu konuda sevgiyi kazanmak için sürekli kendini feda eden kişilerin yaşadığı döngüyü sevgiyi hak etmeye çalışırken kendini feda etmek yazısında ele aldım.

Kırmızı ve yeşil bayrak listesi nasıl hazırlanır?

Kırmızı ve yeşil bayrak listesi, geçmiş deneyimlerinizden yola çıkarak hangi davranışların sizin için uyarı, hangilerinin güven işareti olduğunu yazılı hâle getirmektir. Bu liste, yeni bir ilişkide duygular yoğunlaştığında size bir pusula görevi görür.

Kırmızı bayrak örnekleri:

• Sözleri ile davranışları arasında sürekli tutarsızlık
• Sınırlarınızı söylediğinizde alay etme ya da öfkelenme
• Sizi arkadaşlarınızdan ve ailenizden uzaklaştırma
• Hatalarını hiç kabul etmeme ve sürekli sizi suçlama
• İlişkinin başında aşırı hızlı ve yoğun ilerleme isteği

Yeşil bayrak örnekleri:

• Söylediğini yapma ve tutarlı davranma
• Sınırlarınıza saygı gösterme
• Hatasında özür dileme ve onarmaya çalışma
• Duygularınızı merak etme ve dinleme
• Sizin arkadaşlarınızı ve ilgi alanlarınızı destekleme

Bu listeyi hazırlarken kendi geçmişinizden örnekler kullanın. Örneğin geçmiş bir ilişkide "beni arkadaşlarımdan uzaklaştırdı" deneyimini yaşadıysanız, bu sizin için önemli bir kırmızı bayraktır. Yeşil bayrak listesi de en az kırmızı liste kadar önemlidir; çünkü yalnızca neyi istemediğinizi değil, neyi istediğinizi de bilmek gerekir.

Yavaş ilerlemek neden işe yarar?

Yavaş ilerlemek işe yarar, çünkü karşı tarafı gerçekten tanımanız ve kendi duygularınızı gözlemlemeniz için zaman tanır. Yoğun bir çekimle hızla ilerleyen ilişkilerde kırmızı bayraklar çoğu zaman gözden kaçar. Duyguların yoğunluğu, sağduyunun sesini bastırır.

Yavaş ilerlemek, ilişkiye mesafeli durmak anlamına gelmez. Daha çok, karar vermeden önce yeterli bilgi toplamak demektir. Bir kişinin farklı durumlarda, örneğin stresliyken, hayal kırıklığı yaşadığında ya da sizinle anlaşmazlığa düştüğünde nasıl davrandığını görmek zaman alır.

• İlk aylarda büyük kararlar almaktan kaçının; birlikte yaşamak ya da evlenmek gibi.
• Karşı tarafı farklı ortamlarda, örneğin arkadaşlarıyla ve ailesiyle görün.
• Kendi hayatınızı, arkadaşlarınızı ve ilgi alanlarınızı sürdürün.
• İlk anlaşmazlıkta nasıl davrandığını gözlemleyin.

Kaygılı bağlanma eğilimi olan kişiler için yavaş ilerlemek özellikle zor olabilir. Çünkü belirsizlik kaygıyı artırır ve kişi bir an önce ilişkiyi "sağlama almak" ister. Bu durumda kaygınızı fark etmek ve onu yatıştıracak başka yollar bulmak, örneğin bir arkadaşla konuşmak, aceleci kararların önüne geçer.

Sözü değil tutarlılığı ölçmek ne demektir?

Sözü değil tutarlılığı ölçmek, karşı tarafın ne söylediğine değil, zaman içinde ne yaptığına bakmak demektir. Güzel sözler etkileyicidir; ancak bir ilişkinin sağlığını sözlerin davranışlarla ne kadar örtüştüğü belirler.

Örneğin bir kişi sürekli "Seni çok önemsiyorum" diyebilir. Ancak sözünü vermiş olduğu buluşmalara sıkça gelmiyor, mesajlarınıza günlerce yanıt vermiyor ve ihtiyacınız olduğunda ortadan kayboluyorsa, sözleri ile davranışları arasında bir uçurum vardır. Bu uçurum, ilişkinin size güven vermemesinin temel nedenidir.

Tutarlılığı değerlendirmek için şu sorulara bakabilirsiniz:

• Verdiği sözleri tutuyor mu?
• Davranışları farklı günlerde ve durumlarda benzer mi?
• Zor bir anınızda yanınızda oluyor mu?
• Özür dilediği bir davranışı tekrar ediyor mu, yoksa değiştiriyor mu?

Tekrar eden döngülerde çoğu zaman sözlere tutunuruz; çünkü sözler, almak istediğimiz sevgiyi vaat eder. Oysa davranışlar, gerçekte ne aldığımızı gösterir. Bu nedenle tutarlılığı ölçmek, kendinizi korumanın en somut yollarından biridir.

Aynı ilişkide aynı kavgayı tekrar ediyorsanız ne yapmalı?

Aynı ilişkide aynı kavgayı tekrar ediyorsanız, kavganın konusundan çok altında yatan duyguya bakmak gerekir. Çiftler genellikle bulaşık, para ya da zaman yönetimi gibi konularda tartıştıklarını düşünür. Oysa bu konuların altında çoğu zaman "önemsenmiyorum", "yalnızım" ya da "kontrol edilmek istemiyorum" gibi duygular yatar.

1. Kavganın tekrar eden cümlelerini fark edin: "Sen hep...", "Sen hiç..."
2. Kavga sırasında ne hissettiğinizi bir kelimeyle adlandırın.
3. Bu duygunun sizin için tanıdık olup olmadığını düşünün.
4. Sakin bir anda partnerinizle bu duyguyu konuşun.
5. Bir sonraki kavgada fark ettiğiniz anda "Yine o döngüdeyiz" deyip ara verin.
6. Birlikte küçük ve somut bir değişiklik üzerinde anlaşın.

Tekrar eden kavgalar çoğu zaman bir sessizlik ya da geri çekilme döngüsüyle birlikte gelir. Bu döngüyü ilişkide sessizliğin neden yorucu olduğu yazısında ayrıntılı anlattım. Ayrıca partnerinizin sevgiyi nasıl ifade ettiğini anlamak, yanlış anlamaları azaltabilir; bunun için sevgi dili testi birlikte deneyebileceğiniz eğlenceli bir araçtır.

Ayrılıktan hemen sonra yeni bir ilişkiye başlamak neden risklidir?

Ayrılıktan hemen sonra yeni bir ilişkiye başlamak risklidir, çünkü eski ilişkinin bıraktığı duygular işlenmeden yeni ilişkiye taşınır. Bu durumda kişi farkında olmadan yeni partnerinde eski partnerinin izlerini arar ya da eski yarayı hızla kapatmak için ilk uygun kişiye tutunur.

Ayrılık bir kayıptır ve her kayıp gibi yas süreci gerektirir. Bu süreçte üzüntü, öfke, pişmanlık ve özlem gibi duygular sırayla ya da birlikte yaşanabilir. Bu duyguları yaşamadan yeni bir ilişkiye geçmek, onları ortadan kaldırmaz; yalnızca erteler.

• Yalnız kalmaktan korktuğunuz için mi yeni bir ilişki arıyorsunuz?
• Eski partnerinizi kıskandırmak ya da unutmak için mi?
• Yoksa gerçekten bu yeni kişiyi tanımak istediğiniz için mi?

Bu soruların cevabı, yeni ilişkinin sağlıklı bir zemin üzerine kurulup kurulmayacağını gösterir. Elbette ayrılıktan sonra ne kadar beklemeniz gerektiğine dair bir kural yoktur. Önemli olan sürenin uzunluğu değil, eski ilişkiden ne öğrendiğinizi anlamış olmanızdır.

Yalnız kalmanın zorluğu ile yalnız kalabilme becerisi arasındaki farkı yalnız kalmak mı, yalnız kalabilmek mi yazısında ele aldım. Yalnız kalabilmek, tekrar eden döngüleri kırmak için önemli bir güçtür.

Yeni bir ilişkiye başlamadan önce kendinize hangi soruları sormalısınız?

Yeni bir ilişkiye başlamadan önce kendinize, bu ilişkiden ne beklediğinizi ve geçmişte neyin işe yaramadığını sormalısınız. Bu sorular, duyguların yoğunlaştığı ilk aşamada size yol gösterir ve eski örüntülere geri dönmenizi zorlaştırır.

• Bu ilişkiden gerçekten ne istiyorum?
• Geçmiş ilişkilerimde en çok neyi eksik hissettim?
• Bir ilişkide asla vazgeçmeyeceğim üç değer nedir?
• Kırmızı bayrak listemde hangi maddeler var?
• Bu kişinin yanında kendimi nasıl hissediyorum: sakin mi, tetikte mi?
• Hayır deme ve sınır koyma konusunda ne kadar rahatım?

Bu soruların cevaplarını yazılı olarak saklamak ve ilişkinin ilk aylarında arada bir dönüp bakmak faydalı olur. Örneğin üçüncü ayda listenize baktığınızda, bazı kırmızı bayrakları görmezden geldiğinizi fark edebilirsiniz. Bu fark ediş, eski döngüye girmeden önce durmanızı sağlar.

İlişkide aynı hataları tekrarlamak için ne zaman destek almalı?

İlişkide aynı hataları tekrarlamak sizi derin bir yorgunluğa, umutsuzluğa ya da kendinize güvensizliğe sürüklüyorsa destek almayı düşünebilirsiniz. Özellikle örüntüyü fark ettiğiniz hâlde değiştirmekte zorlanıyorsanız, dışarıdan bir göz büyük fark yaratabilir.

Destek almayı düşünebileceğiniz bazı durumlar şunlardır:

• Benzer ilişkileri defalarca yaşadınız ve her seferinde daha çok tükendiniz.
• Yalnız kalma korkusu sizi uygun olmayan ilişkilerde tutuyor.
• Geçmişte yaşadığınız zor deneyimler bugünkü ilişkilerinizi belirgin biçimde etkiliyor.
• Kendinizi değersiz ya da sevilmeye layık değil gibi hissediyorsunuz.

Yetişkin psikolojik danışmanlığı görüşmelerinde, ilişki örüntülerinizi güvenli bir ortamda ele almak ve yeni seçimler için alan açmak mümkündür. Bu süreç nasıl işler diye merak ediyorsanız terapi nedir, nasıl işler rehberi size bir çerçeve sunar.

Ayrıca belirgin bir çökkünlük, uyku bozukluğu ya da umutsuzluk yaşıyorsanız, bir psikiyatri hekimine başvurmanızı da öneririm.

Geçmiş bir harita mı, yoksa kader mi?

Geçmiş bir haritadır, kader değildir. Çocukluğunuzda ve önceki ilişkilerinizde öğrendikleriniz, bugün nasıl sevdiğinizi ve nasıl seçtiğinizi etkiler. Ancak haritayı tanıdıkça, ona körü körüne uymak yerine yeni yollar çizebilirsiniz.

İlişkide aynı hataları tekrarlamak, utanılacak bir şey değildir. Neredeyse herkes hayatının bir döneminde benzer döngüler yaşar. Önemli olan, bu döngüyü fark etmek ve onu kırmak için küçük adımlar atmaktır. Her fark ediş, bir sonraki seçiminizi biraz daha özgür kılar.

Kısacası değişim bir anda olmaz. Bazen eski döngüye yeniden düşebilirsiniz. Bu bir başarısızlık değil, öğrenme sürecinin doğal bir parçasıdır. Her seferinde biraz daha erken fark ettiğinizde, haritanız da yavaş yavaş değişir.

Bu süreçte yalnız olmadığınızı bilmek isterseniz ve örüntülerinizi birlikte ele almak isterseniz, online randevu sayfasından görüşme zamanı seçebilirsiniz.

Burak Uysal Psikolog

Maltepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü mezunu. Serdivan'daki ofisinde çocuklar, ergenler, ebeveynler, yetişkinler ve çiftlerle psikolojik danışmanlık görüşmeleri yürütür.

Yayın: 16 Eylül 2026 Son güncelleme: 15 Ekim 2026 İçerik editörü: destek@burakuysal.org Hakkında daha fazla

Acil bir durumdaysanız kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez.

Benzer yazılar

Emeklilik Sonrası Yaşanan Boşluk Hissi: Yeni Bir Düzen Nasıl Kurulur?

Emeklilik sonrası boşluk hissi neden oluşur, depresyonla farkı nedir ve yeni bir düzen nasıl kurulur? İşaretler ve somut adımlarla rehber.

17 Ekim 2026 · 16 dk okuma

Yas Süreci: Bir Yakını Kaybettikten Sonra Neler Yaşanır?

Yas süreci nasıl ilerler? Kayıp sonrası bedensel ve duygusal tepkiler, bayramlar, kayıp türleri, yakınlara destek ve uzamış yasın…

15 Ekim 2026 · 17 dk okuma

Özgüven Nasıl Kazanılır? Yetişkinler İçin Adım Adım Rehber

Özgüven nasıl kazanılır? İç eleştirmen, karşılaştırma, mükemmeliyetçilik ve sınır koyma üzerine yetişkinler için 30 günlük adım planı ve…

15 Ekim 2026 · 17 dk okuma