İlişkide Gaslighting: Nasıl Çalışır ve Nasıl Fark Edilir?

İlişkide gaslighting nedir ve nasıl çalışır?

İlişkide gaslighting, bir partnerin diğerinin hafızasını, algısını ve duygularını sürekli inkâr ederek onu kendi gerçekliğinden şüphe eder hâle getirmesidir. "Öyle bir şey olmadı", "Sen çok hassassın" gibi cümleler tekrar ettikçe kişi kendine güvenini kaybeder. Süreç genellikle yavaş ilerler, bu yüzden fark etmek zaman alır.

Terimin kökeni, bir kocanın evdeki gaz lambalarının ışığını azaltıp karısının bunu fark etmesini inkâr ettiği eski bir tiyatro oyununa dayanır. Oyunda kadın zamanla aklını yitirdiğine inanmaya başlar. Bugün bu kavram, psikoloji sözlüklerinde de yer alan ve bir kişinin başka birinin gerçeklik algısını sistemli biçimde sarsmasını anlatan bir ifade olarak kullanılıyor.

Görüşmelerimde danışanlarımın bu deneyimi anlatırken en sık kullandığı cümle şudur: "Artık neyin gerçek olduğunu bilmiyorum." Bu cümle, gaslightingin ne kadar derin bir iz bırakabildiğini gösterir. Bu yazıda bu örüntünün nasıl işlediğini, hangi işaretlerle kendini gösterdiğini ve kendinizi nasıl koruyabileceğinizi anlatacağım.

Gaslighting neden fark edilmesi zor bir örüntüdür?

Gaslighting fark edilmesi zor bir örüntüdür, çünkü küçük adımlarla, çoğu zaman sevgi ve ilgi anlarıyla iç içe ilerler. İlişkinin başında partner genellikle sıcak, ilgili ve güven verici davranır. Bu dönemde kurulan bağ, ilerleyen aylarda ortaya çıkan inkâr ve küçümsemeleri görmeyi zorlaştırır. Çünkü kişi "bu kadar iyi biri bunu bilerek yapmaz" diye düşünür.

Ayrıca gaslighting genellikle tek seferlik büyük bir olay değil, tekrar eden küçük anlardan oluşur. Bir sözün inkâr edilmesi, bir duygunun abartı olarak nitelenmesi ya da bir anının çarpıtılması tek başına önemsiz görünebilir. Ancak bu anlar haftalar ve aylar boyunca biriktiğinde kişinin kendi algısına güveni aşınır.

Üstelik gaslighting yaşayan kişi çoğu zaman sorunu kendinde arar. "Belki gerçekten unutkanım, belki gerçekten fazla tepki veriyorum" düşünceleri, örüntünün dışarıdan görülmesini daha da zorlaştırır. Bu nedenle kendi deneyiminizi ciddiye almanız, fark etmenin ilk adımıdır.

İlişkide gaslighting hangi aşamalardan geçer?

İlişkide gaslighting çoğu zaman güven kurma, şüphe tohumu ekme ve bağımlılık yaratma aşamalarından geçer. Bu aşamalar her ilişkide aynı sırayla ya da aynı hızda ilerlemez. Ancak genel bir çerçeve olarak düşünüldüğünde, yaşadıklarınızı anlamlandırmanıza yardımcı olabilir.

1. Güven kurma: Partner yoğun ilgi, iltifat ve yakınlık gösterir; ilişki hızla derinleşir.
2. Küçük inkârlar: Söylediği bir sözü ya da yaptığı bir şeyi reddeder, siz bunu unutkanlık sanarsınız.
3. Duyguların küçümsenmesi: Partner tepkilerinizi "abartı" ya da "aşırı hassasiyet" diye küçümser.
4. Gerçekliğin yeniden yazılması: Partner geçmiş olayları sizin hatırladığınızdan farklı anlatır.
5. Yalıtım: Partner, arkadaşlarınızın ve ailenizin size kötü niyetli olduğunu ima eder.
6. Bağımlılık: Kendi kararlarınıza güvenmediğiniz için her konuda partnerin onayını ararsınız.

Bu aşamaları okurken bazılarını tanıdık bulabilirsiniz. Bu, mutlaka bir gaslighting ilişkisi yaşadığınız anlamına gelmez. Ancak birden fazla aşamayı tanıyorsanız, ilişkinize biraz daha yakından bakmanız yerinde olur.

İlişkide gaslighting hangi cümlelerle kendini gösterir?

İlişkide gaslighting, çoğu zaman inkâr eden, küçümseyen ve sorumluluğu size yükleyen tanıdık cümlelerle kendini gösterir. Bu cümleler tek başına sıradan bir tartışmanın parçası gibi görünebilir. Ancak sürekli tekrar ettiklerinde ve konuşmanın her zaman sizin hatanızla bittiği bir düzen oluşturduklarında, dikkat edilmesi gereken bir örüntüye işaret eder.

• "Öyle bir şey hiç söylemedim, yine uyduruyorsun."
• "Sen her şeyi çok büyütüyorsun, bu kadar hassas olma."
• "Hafızan gerçekten kötü, bunu konuşmuştuk."
• "Arkadaşların seni bana karşı doldurmuş."
• "Seni üzmek istemedim ama sen kendini üzüyorsun."
• "Herkes senin biraz dengesiz olduğunu düşünüyor."

Bu cümlelerin ortak noktası, konuşmanın konusunu sizin yaşadığınız olaydan sizin algınıza kaydırmasıdır. Yani tartışılan şey artık "ne oldu" değil, "sen neden böyle hissediyorsun" olur. Böylece asıl mesele çözülmeden kalır ve siz kendinizi savunurken bulursunuz.

Bu cümleleri duyduğunuzda içinizde bir karışıklık hissedebilirsiniz. Bu karışıklık, örüntünün kendisinin bir parçasıdır. Dolayısıyla kafanızın karıştığını fark etmek, zayıflığınızı değil, bir şeylerin yolunda gitmediğini gösterir.

Gaslighting ile sıradan bir tartışma arasındaki fark nedir?

Gaslighting ile sıradan bir tartışma arasındaki fark, sürekliliği, tek yönlülüğü ve sizin gerçekliğinizi hedef almasıdır. Her ilişkide anlaşmazlıklar, farklı hatırlamalar ve yanlış anlaşılmalar olur. İki kişi aynı olayı farklı hatırlayabilir ve bu çok doğaldır. Ancak sağlıklı bir tartışmada iki taraf da birbirinin bakış açısını dinler.

Bu tabloyu kendi ilişkinize uygularken dürüst olmaya çalışın. Bazen biz de tartışmalarda karşı tarafın duygularını küçümseyebiliriz. Ancak sağ sütundaki deneyimler sizin için sürekli ve tek yönlüyse, bu durum ciddiye alınmayı hak eder.

İlişkide gaslighting sizde hangi duyguları uyandırır?

İlişkide gaslighting yaşayan kişide en sık kafa karışıklığı, sürekli suçluluk, kendinden şüphe ve yoğun kaygı ortaya çıkar. Bu duygular zamanla kişinin günlük hayatına, iş performansına ve diğer ilişkilerine de yayılabilir. Kişi bir zamanlar kolayca verdiği kararları vermekte zorlanır.

Bazı insanlar bu süreçte kendini "eskisi gibi değil" diye tanımlar. Daha önce neşeli, kendinden emin ve sosyal olan biri, zamanla içine kapanık, tedirgin ve sürekli onay arayan birine dönüşebilir. Bu değişimi en iyi çevredeki yakınlar fark eder. "Son zamanlarda çok değiştin" cümlesini duyuyorsanız, bunu bir eleştiri değil, bir işaret olarak düşünebilirsiniz.

Ayrıca bedensel belirtiler de eşlik edebilir. Uyku sorunları, iştah değişiklikleri, baş ağrısı ve sürekli yorgunluk, uzun süren stresin bedene yansımalarıdır. Bu belirtiler uzun süredir devam ediyorsa kendi sağlığınıza da öncelik vermeniz gerekir.

Gaslighting yapan kişi bunu bilerek mi yapar?

Gaslighting yapan kişi bunu her zaman bilerek yapmaz; bazı insanlar bilinçli bir kontrol çabası içindeyken, bazıları kendi kaygısını ve sorumluluk alamama hâlini farkında olmadan bu yolla yönetir. Ancak niyet ne olursa olsun, sizin üzerinizdeki etki gerçektir ve ciddiye alınmalıdır.

Bazı kişiler çocukluklarında hata kabul etmenin cezalandırıldığı ortamlarda büyür. Bu kişiler yetişkinlikte bir hatayla yüzleşmek yerine gerçekliği farklı anlatmayı bir savunma olarak öğrenmiş olabilir. Bazıları ise ilişkide güç ve kontrol sahibi olmak ister. Bu ikinci durumda gaslighting, kontrolcü davranışların bir parçası olarak ortaya çıkar.

Burada önemli bir noktanın altını çizmek isterim: davranışın nedenini anlamak, onu kabul etmeniz gerektiği anlamına gelmez. Partnerinizin neden böyle davrandığını çözmeye çalışırken kendi ihtiyaçlarınızı ikinci plana itmemeniz gerekir. Kontrolcü ve empatiden yoksun davranışların bir arada görüldüğü ilişkiler için narsist partner belirtileri yazım ek bir bakış sunabilir. Ancak oradaki ifadeleri bir tanı değil, davranış tarifi olarak okuyun.

İlişkide gaslighting nasıl fark edilir?

İlişkide gaslighting, kendi duygularınızı ve deneyimlerinizi düzenli olarak gözlemleyerek ve sizi zorlayan anları kayda alarak fark edersiniz. Örüntüyü fark etmek için partnerin niyetini çözmeye çalışmak yerine, sizin bu ilişkide nasıl hissettiğinize bakmak daha yol göstericidir.

• Partnerinizle konuştuktan sonra sık sık kafanız karışıyor mu?
• Kendi hafızanızdan şüphe ettiğiniz anlar giderek artıyor mu?
• Sürekli özür dilediğinizi, ama neden özür dilediğinizi bilmediğinizi fark ediyor musunuz?
• Yaşadıklarınızı arkadaşlarınıza anlatırken partnerinizi savunma ihtiyacı duyuyor musunuz?
• Kendi kararlarınızı vermeden önce hep onun onayını mı arıyorsunuz?
• Eskiden daha neşeli ve kendinden emin olduğunuzu hissediyor musunuz?

Bu soruların çoğuna "evet" yanıtı veriyorsanız, yaşadıklarınızı bir uzmanla konuşmanız yararlı olabilir. Bu bir kesin tanı listesi değildir. Ancak size, ilişkinizde neyin değiştiğine dair değerli bir ayna tutar.

Yaşadıklarınızı kayda almak neden önemlidir?

Yaşadıklarınızı kayda almak, gaslightingin aşındırdığı gerçeklik duygunuzu yeniden güçlendirmenin en somut yollarından biridir. Bir olayı yaşandığı gün tarih, saat ve kısa bir notla yazmak, ileride "öyle bir şey olmadı" cümlesi karşısında hafızanıza dayanak sağlar. Bu notları kimseye kanıt sunmak için değil, öncelikle kendinize güvenmek için tutarsınız.

Kayıt tutarken yalnızca olayları değil, o andaki duygularınızı da yazın. Örneğin "Akşam yemeğinde söylediği sözü hatırlattım, söylemediğini ve benim uydurduğumu söyledi. Kendimi çok şaşkın ve suçlu hissettim" gibi kısa bir not yeterlidir. Birkaç hafta sonra bu notlara baktığınızda tekrar eden sahneleri çok daha net görürsünüz.

Notlarınızı partnerinizin ulaşamayacağı güvenli bir yerde saklamanız önemlidir. Telefonunuzdaki şifreli bir not uygulaması ya da güvendiğiniz bir yakınınıza gönderdiğiniz e-postalar bu amaçla kullanılabilir. Güvenliğiniz için bu ayrıntıya dikkat edin.

Kayıt tutmak bazı insanlara başta tuhaf gelebilir. "İlişkimi bir dosya gibi mi takip edeceğim?" diye düşünebilirsiniz. Bu çok anlaşılır bir tepkidir. Ancak burada amaç partnerinizi izlemek değil, kendi deneyiminizin izini sürmektir. Yazdıklarınız, zihninizin dağınık anlarında size dönüp bakabileceğiniz sakin bir ayna olur.

Gaslighting ile projektif suçlama nasıl birleşir?

Gaslighting ile projektif suçlama, birçok ilişkide birbirini besleyen iki davranıştır. Projektif suçlamada kişi kendi yaptığını size yükler; örneğin kendisi bir şey saklarken sizi gizlilikle suçlar. Gaslighting ise bu suçlamaya itiraz ettiğinizde sizin algınızı sorgular. Böylece hem suçlanır hem de kendinizi savunacak zemini kaybedersiniz.

Bu iki davranış birleştiğinde kişi kendini iki yönlü bir kıskacın içinde hisseder. Bir yanda "sen beni aldatıyorsun" suçlaması, öte yanda "sen paranoyaksın, kafanda kuruyorsun" cümleleri vardır. Bu durum zamanla kişinin ilişkiden çıkış yolu görememesine yol açabilir. Çünkü ne yaparsa yapsın, sonunda yine suçlu olduğu bir hikâyenin içinde kalır.

Aldatan partnerin sizi aldatmakla suçlaması gibi özel bir durumu ayrıntılı ele aldığım aldatan partnerin suçlaması yazım, bu iki örüntünün nasıl birleştiğini daha somut biçimde anlatıyor.

Gaslighting yaşadığınızı fark ettiğinizde ne yapabilirsiniz?

Gaslighting yaşadığınızı fark ettiğinizde ilk adım, kendi algınıza yeniden güvenmeye başlamak ve dış destek kaynaklarınızı güçlendirmektir. Bu süreç bir günde gerçekleşmez. Ancak küçük ve tutarlı adımlar, aşınmış özgüveninizi zamanla onarır.

1. Yaşadıklarınızı tarih ve duygularınızla birlikte kayda alın.
2. Güvendiğiniz bir arkadaşınızla ya da aile bireyinizle düzenli olarak konuşun.
3. Partnerinizle tartışırken "Ben böyle hatırlıyorum ve bu benim deneyimim" demeyi deneyin.
4. Sizi suçlayan konuşmaları uzatmak yerine sakin bir şekilde sonlandırın.
5. Kendi kararlarınızı küçük konulardan başlayarak yeniden vermeye çalışın.
6. Bir uzmandan destek almayı düşünün.

Üçüncü adım özellikle önemlidir. Gaslighting yapan kişiyle "kim haklı" tartışmasına girmek çoğu zaman sonuç vermez. Bunun yerine kendi deneyiminizi sakin ve net bir şekilde ifade etmek, onu kanıtlama zorunluluğundan sizi kurtarır. Çünkü kendi duygularınızı hissetmek için kimsenin onayına ihtiyacınız yoktur.

Partnerinizle konuşurken sınırlarınızı nasıl korursunuz?

Partnerinizle konuşurken sınırlarınızı korumak, neyi kabul edip neyi etmeyeceğinizi net ve sakin cümlelerle söylemekle başlar. Sınır, karşı tarafı değiştirme çabası değil, kendinizi koruma biçiminizdir. Partneriniz sınırınıza saygı göstermese bile, siz sınırınızı uygulamaya devam edebilirsiniz.

Örneğin "Duygularımı abartı olarak nitelediğinde konuşmaya devam etmeyeceğim" diyebilirsiniz. Ardından bu cümleyi gerçekten uygularsınız; konuşma yine aynı noktaya geldiğinde odadan çıkar ya da konuyu başka bir zamana ertelersiniz. Bu tutarlılık, hem kendinize hem de partnerinize sınırınızın gerçek olduğunu gösterir.

Sınır koyduğunuzda partneriniz öfke, küsme ya da daha yoğun suçlamalarla tepki verebilir. Bu tepki, sınırın yanlış olduğunu göstermez. Hatta çoğu zaman sınırın tam da gerekli olduğunu gösterir. Bu süreçte kendinize karşı nazik olmayı unutmayın.

Sosyal çevrenizi neden korumalısınız?

Sosyal çevrenizi korumak, gaslightingin en güçlü panzehirlerinden biridir, çünkü dışarıdan bir göz size kendi gerçekliğinizi hatırlatır. Gaslighting örüntüsünde partner çoğu zaman sizi arkadaşlarınızdan ve ailenizden uzaklaştırmaya çalışır. "Onlar seni anlamıyor", "Annen bizi kıskanıyor" gibi cümleler, yalıtımın ilk adımları olabilir.

Yalıtım ilerledikçe partnerinizin anlattığı hikâye, ilişkinin tek hikâyesi gibi görünmeye başlar. Oysa güvendiğiniz bir arkadaşınız size "Bu yaşadığın normal değil" dediğinde, bu cümle sizin kendi sezgilerinizle yeniden bağ kurmanızı sağlar. Bu yüzden sosyal bağlarınızı sürdürmek, kendinizi korumanın temel yoludur.

Eğer çevrenizden uzaklaşmışsanız, küçük adımlarla yeniden başlayabilirsiniz. Uzun süredir konuşmadığınız bir arkadaşınıza kısa bir mesaj atmak, bir aile bireyinizle kahve içmek ya da yeni bir hobi grubuna katılmak bu adımlar arasındadır. Her yeniden kurulan bağ, size kendi değerinizi hatırlatır.

İlişkide gaslighting çift görüşmeleriyle aşılabilir mi?

İlişkide gaslighting, iki tarafın da sorumluluk almaya istekli olduğu durumlarda çift görüşmeleriyle ele alınabilir; ancak güç dengesizliği ya da şiddet varsa ortak görüşme uygun bir başlangıç değildir. Bu ayrım çok önemlidir. Çünkü kontrolcü bir partner, çift görüşmelerini de kendi anlatısını güçlendirmek için kullanabilir.

Partneriniz kendi davranışını fark etmeye ve değiştirmeye gerçekten istekliyse, çift ve evlilik ilişkilerinde psikolojik danışmanlık görüşmeleri iletişim örüntülerini görünür kılmaya yardımcı olabilir. Bu görüşmelerde amaç kimin haklı olduğunu bulmak değil, iki tarafın da güvende hissettiği bir konuşma zemini kurmaktır.

Öte yandan partneriniz sorunu tamamen size yüklüyor ve kendi payını hiç görmüyorsa, önce bireysel destekle kendi algınızı ve sınırlarınızı güçlendirmeniz daha sağlıklıdır. Bu adım, ilişki hakkında vereceğiniz her kararı daha sağlam bir zemine oturtur.

Bireysel psikolojik danışmanlık nasıl yardımcı olur?

Bireysel psikolojik danışmanlık, gaslightingin aşındırdığı özgüveni yeniden kurmak, yaşadıklarınızı anlamlandırmak ve kendi kararlarınızı yeniden sahiplenmek için güvenli bir alan sunar. Uzun süre algısı sorgulanan bir kişi, ilişkiden bağımsız bir alanda kendi sesini yeniden duymaya ihtiyaç duyar.

Yetişkin psikolojik danışmanlığı görüşmelerinde önce yaşadıklarınızı düzenli bir biçimde anlatmanıza alan açarım. Ardından kendinden şüphe, suçluluk ve kaygı gibi duyguların nereden beslendiğine birlikte bakarız. Kimi zaman bu süreç ilişkiyi sürdürme, kimi zaman bitirme kararını netleştirir. Hangi kararı verirseniz verin, amaç kendi gerçekliğinize yeniden güvenmenizdir.

Hangi destek türünün size uygun olduğundan emin değilseniz, kime başvurmalıyım aracı birkaç soruyla size yol gösterebilir.

Görüşmelerde zaman zaman küçük ev çalışmaları da öneririm. Örneğin gün içinde fark ettiğiniz bir duyguyu, onu tetikleyen olayı ve o andaki düşüncenizi kısaca yazmak gibi. Bu çalışmalar, kendi iç sesinizi dış seslerden ayırmanızı kolaylaştırır. Üstelik görüşmeler arasında da kendinizle bağ kurmanızı sağlar.

Gaslighting yalnızca romantik ilişkilerde mi ortaya çıkar?

Gaslighting yalnızca romantik ilişkilerde değil, aile, arkadaşlık ve iş ilişkilerinde de ortaya çıkabilir. Bir ebeveynin çocuğunun duygularını sürekli inkâr etmesi, bir yöneticinin çalışanının söylediklerini sistemli biçimde çarpıtması ya da bir arkadaşın yaşanan olayları sürekli farklı anlatması benzer etkiler yaratabilir.

Aile içinde yaşanan gaslighting özellikle derin izler bırakabilir. Çocukluğunda "Sen hiçbir şeyi doğru hatırlamıyorsun" ya da "Ağlayacak bir şey yok" gibi cümlelerle büyüyen bir kişi, yetişkinlikte de kendi duygularına güvenmekte zorlanabilir. Bu kişi romantik ilişkilerinde benzer örüntüleri daha kolay kabul edebilir, çünkü bu dil ona tanıdık gelir.

İş yerinde ise gaslighting, kişinin mesleki özgüvenini sarsabilir. Verdiği bilgilerin inkâr edilmesi, yaptığı işin başkası tarafından sahiplenilmesi ya da toplantılarda söylediklerinin çarpıtılması bu türün örnekleridir. Böyle durumlarda yazılı iletişimi tercih etmek ve önemli konuşmaları e-postayla özetlemek kendinizi korumanıza yardımcı olur.

Örnek senaryo: gaslighting günlük hayatta nasıl görünür?

Örnek senaryo: Elif ve Can adında, tamamen kurgusal bir çift düşünelim. Can, cuma akşamı Elif'in arkadaşlarıyla buluşmasına itiraz etmeyeceğini söylüyor. Cuma günü geldiğinde Elif hazırlanırken Can somurtuyor ve "Bu akşam birlikte olacağımızı konuşmuştuk, yine unuttun" diyor. Elif böyle bir konuşma hatırlamıyor.

Elif buluşmayı iptal ediyor. Ertesi hafta benzer bir sahne tekrar ediyor. Bu kez Can, "Senin hafızan gerçekten çok kötü, doktora mı gitsen" diyor. Elif kendi hafızasından ciddi biçimde şüphe etmeye başlıyor. Arkadaşları onu son zamanlarda çok az gördüklerini söylüyor, ama Elif bunu da kendi kusuru olarak yorumluyor.

Bu kurgusal örnekte Elif'in ilk adımı, konuşmaları kısa notlarla kaydetmek olabilir. Ardından bir arkadaşıyla yaşadıklarını paylaşabilir. Notlar biriktikçe Elif, sorunun kendi hafızasında değil, ilişkideki iletişim düzeninde olduğunu görmeye başlar. Bu farkındalık, bir sonraki adımları düşünmesi için ona sağlam bir zemin kazandırır.

Kendi algınıza yeniden nasıl güvenirsiniz?

Kendi algınıza yeniden güvenmek, küçük kararlarla başlayan ve zamanla güçlenen bir süreçtir. Uzun süre sorgulanmış biri için bir restoranda ne yiyeceğine karar vermek bile zorlayıcı olabilir. Bu nedenle küçük adımlarla başlamak ve her adımı fark etmek önemlidir.

Gün içinde verdiğiniz kararları bir deftere yazabilirsiniz: "Bugün kendi kararımla yürüyüşe çıktım", "Arkadaşıma fikrimi açıkça söyledim" gibi. Bu notlar, kendi kararlarınızın ne kadar sağlam olduğunu size gösterir. Ayrıca duygularınızı yargılamadan adlandırmayı da deneyebilirsiniz. "Şu an kızgınım ve bu duygu geçerli" demek, kendinize verdiğiniz bir onaydır.

Bu süreçte kendinize sabır gösterin. Aşınan güveni bir gecede onaramazsınız. Ancak her küçük adım, kendi gerçekliğinize giden yolu biraz daha netleştirir.

Bedeninizi dinlemek de bu sürecin bir parçasıdır. Bir konuşma sırasında midenizde düğüm, omuzlarınızda gerginlik ya da nefesinizde daralma hissediyorsanız, bedeniniz size bir şey anlatıyordur. Bu işaretleri ciddiye almak, sezgilerinizle yeniden bağ kurmanın sessiz ama güçlü bir yoludur.

Ayrılık sonrası gaslightingin izleri nasıl iyileşir?

Ayrılık sonrası gaslightingin izleri, kendi hikâyenizi yeniden yazmak, sosyal bağlarınızı güçlendirmek ve gerektiğinde profesyonel destek almakla zamanla iyileşir. İlişki bittiğinde bile partnerin sesi bir süre zihninizde yankılanmaya devam edebilir. "Belki gerçekten ben haklı değildim" düşünceleri ara ara geri dönebilir.

Bu düşünceler, iyileşme sürecinin doğal bir parçasıdır. Onlarla tartışmak yerine fark etmek ve nazikçe kenara koymak işe yarar. Örneğin bu tür bir düşünce geldiğinde tuttuğunuz notlara bakabilir ya da güvendiğiniz birine yaşadıklarınızı yeniden anlatabilirsiniz. Böylece kendi deneyiminizle bağınızı canlı tutarsınız.

Ayrıca eski partnerle iletişimi mümkün olduğunca sınırlamak, iyileşmeyi hızlandırır. Ortak çocuk ya da iş gibi nedenlerle iletişim zorunluysa, konuşmaları kısa, yazılı ve konuya odaklı tutmak sizi korur. Yeni ilişkilere başlamadan önce kendinize zaman tanımanız da önemlidir; çünkü bu süre, sağlıklı bir ilişkinin nasıl hissettirdiğini yeniden öğrenmenizi sağlar.

Ne zaman acil yardım almalısınız?

Gaslighting tehdit, fiziksel şiddet, ekonomik kontrol ya da sizi bir yere kapatma gibi davranışlarla birlikte görülüyorsa beklemeden yardım almalısınız. Bu durumlar yalnızca bir iletişim sorunu değil, güvenliğinizi doğrudan ilgilendiren risklerdir. Dünya Sağlık Örgütü de yakın partner şiddetinin fiziksel olduğu kadar psikolojik ve kontrol edici davranışları da kapsadığına dikkat çeker.

Güvenli bir plan yapmak da önemlidir. Önemli belgelerinizi, bir miktar parayı ve yedek bir telefonu güvendiğiniz bir yerde saklamak, gerektiğinde hızla harekete geçmenizi sağlar. Ayrıca bir yakınınızla önceden belirlediğiniz bir şifre kelime, acil durumlarda yardım istemenizi kolaylaştırır.

İlişkide gaslighting sonrasında yeniden güvende hissetmek mümkün mü?

İlişkide gaslighting sonrasında yeniden güvende hissetmek mümkündür ve pek çok insan bu süreçten kendini daha iyi tanıyarak çıkar. İyileşme doğrusal değildir; bazı günler güçlü, bazı günler daha kırılgan hissedebilirsiniz. Ancak zamanla kendi sesinize, kararlarınıza ve duygularınıza güveniniz yeniden filizlenir.

Bu yolculukta yalnız olmadığınızı bilmeniz önemlidir. İlişki sorunlarının farklı yüzlerini ele aldığım ilişki sorunları sayfam, destek seçeneklerini daha geniş bir çerçevede sunuyor. Yaşadıklarınızı konuşmak ve size uygun bir yol haritası çizmek isterseniz, Serdivan ofisimde ya da online görüşme için online randevu sayfasından uygun zamanı seçebilirsiniz.

Kısacası ilişkide gaslighting sizin yetersizliğinizi değil, ilişkideki dengesizliği gösterir. Kendi gerçekliğinize yeniden sahip çıkmak, size verebileceğiniz en değerli armağandır.

Burak Uysal Psikolog

Maltepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü mezunu. Serdivan'daki ofisinde çocuklar, ergenler, ebeveynler, yetişkinler ve çiftlerle psikolojik danışmanlık görüşmeleri yürütür.

Yayın: 25 Şubat 2026 Son güncelleme: 15 Ekim 2026 İçerik editörü: destek@burakuysal.org Hakkında daha fazla

Acil bir durumdaysanız kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez.

Benzer yazılar

Emeklilik Sonrası Yaşanan Boşluk Hissi: Yeni Bir Düzen Nasıl Kurulur?

Emeklilik sonrası boşluk hissi neden oluşur, depresyonla farkı nedir ve yeni bir düzen nasıl kurulur? İşaretler ve somut adımlarla rehber.

17 Ekim 2026 · 16 dk okuma

Yas Süreci: Bir Yakını Kaybettikten Sonra Neler Yaşanır?

Yas süreci nasıl ilerler? Kayıp sonrası bedensel ve duygusal tepkiler, bayramlar, kayıp türleri, yakınlara destek ve uzamış yasın…

15 Ekim 2026 · 17 dk okuma

Özgüven Nasıl Kazanılır? Yetişkinler İçin Adım Adım Rehber

Özgüven nasıl kazanılır? İç eleştirmen, karşılaştırma, mükemmeliyetçilik ve sınır koyma üzerine yetişkinler için 30 günlük adım planı ve…

15 Ekim 2026 · 17 dk okuma